Xaricde Tehsil-Bir Yol Hekayesi

Müstəqillik xaricdə başqa cür formalaşdırır. Azərbaycan hiss edirsiniz ki, siz böyüdünüz — nəinki yaşca, zehnən. Öz problemlərini həll etdikdə, xarici mühitdə özünü büruzə verdikdə, qorxduğunuz şeyləri etdikdə içinizdə bir şey güclənir.

Dünya görüşü genişlənir. Almaniyalı, hintli, braziliyalı, yaponiyalı insanlarla mühitdə oxuduqda anlayırsınız ki, dünya sizinlə eyni mühitdə çox-çox böyüdür. Bu mədəni açıqlıq heç bir kitabdan öyrənilmir.

Karyera xarici diplom və beynəlxalq təcrübə böyük fərq yaradır. Amma daha vacib olan odur ki, siz öyrəndiyiniz ixtisası dünyanın müxtəlif nöqtələrindəki insanlarla birlikdə öyrənirsiniz — bu ilə ömürlük qalır.

Xaricdə təhsil — sadəcə diplom almaq deyil. Bu, özünü yenidən qurmaq lazımdır.

Təsəvvür edin: sabah siz tanımadığınız bir şəhərdə oyanırsınız. Ətrafınızda heç kim sizi tanımır. Nə ailənizdən biri yaxında, nə də köhnə dostlarınız. Hər şey yabançıdır — küçələr, dil, adətlər, hətta supermarketdəki qida markaları belə. Məhz bu və yenidən dəyişdirim.

İlk aylar çox vaxt insanı sındırmaq lazımdır. Dərsdə hər şeyi başa düşdüyünüzü zənn edirsiniz, amma evə qayıdanda konspektə baxıb heç nə xatırlamırsınız, xarici dildə məlumat fərqli işlənir. Bəzən sadəcə bir telefon zəngi etmək, ev sahibi ilə danışmaq, ya da dükanda sual vermək sizin üçün stressə çevrilir. Axşamları sosial şəbəkəyə girirsiniz, hamının evdə rahat olduğunu görürsünüz, sadəcə olaraq yalnız hiss edirsiniz.

Lakin bir şey baş verir: siz məcbur olursunuz. Problemi həll etməyə, dili öyrənməyə, insanlarla öyrənməyə. Seçim yoxdur — ya uyğunlaşırsınız, ya da yıxılırsınız. Və bu məcburiyyət sizi dəyişdirir. Tədricən o telefon zəngləri artıq stress deyil. Tədricən dildə düşünməyə başlayasınız. Tədricən yanınızda oturan almaniyalı, hintli, braziliyalı tələbə ilə dost olursunuz — və anlayırsınız ki, dünyanızın təhlükəsizliyindən qat-qat böyük və maraqlıdır.

İki-üç il sonra Bakıya qayıdanda insanlar sizdə bir fərq hiss edirlər. Bəzən onu sözlə izah edə bilmirlər, amma o fərq realdır. Siz eyni sistemə fərqli baxırsınız. Panikadan əvvəl düşünürsünüz. Fərqli fikirlərdən qorxmursunuz. Öz imkanlarınıza inancınız artıb.

Xaricdə təhsil sizi yeni bir şəraitə salmır — o sizi yeni bir insan edir.